Expertmeetings

Expertmeetings

Expertmeetings op de Museumkennisdag

#Decolonizethemuseum - Ronde 3 & Ronde 4

Onder leiding van moderator Dyonna Benett verkennen de deelnemers samen met actiegroep #Decolonizethemuseum actuele museale vraagstukken rondom inclusiviteit, representatie en beladen erfgoed. Aan de hand van deze casestudies wordt een advies en een stappenplan geformuleerd voor het maken van een meerstemmig museumproject.

Team captains
- Dyonna Benett
- Simone Zeefuik
- Hodan Warsame
- Tirza Balk

All inclusive! - Over de meerwaarde van inclusiviteit en de focus op individueel talent - Ronde 2 & Ronde 3

Rebeca Rodriguez Frohwein heeft organisatiewetenschappen gestudeerd aan de Vrije Universiteit Amsterdam en studeerde af op het onderwerp Diversiteit & Inclusie in het Nederlands hoger beroepsonderwijs. Zij vindt het belangrijk dat mensen in hun kracht staan om uit te kunnen blinken in wat ze doen. Een inclusieve organisatie, waar mensen zich welkom, veilig en gehoord voelen en waar ruimte is om talenten te ontwikkelen, draagt daaraan bij. Rebeca adviseert organisaties over diversiteit en inclusie en de implementatie daarvan. Daarnaast heeft zij ervaring met het ontwikkelen van HR instrumenten (zoals generiek functiehuis, competentiemanagement en gesprekkencyclus) binnen de publieke sector.

Sabine Silberhorn: heeft tussen 2008 en 2013 in de rol van HR adviseur bij het Van Gogh Museum brede ervaring opgedaan met wat er op personeelsgebied bij musea speelt. De afgelopen jaren heeft ze deze kennis benut om als zelfstandige musea te begeleiden bij diverse HR gerelateerde projecten. Daarnaast heeft zij ervaring met het geven van teamtrainingen en individuele loopbaancoaching. Sinds 2018 is ze verbonden aan Leeuwendaal Advies. Verschillen tussen mensen hebben haar altijd al gefascineerd en daarom is het geen verrassing dat het onderwerp diversiteit en inclusie in organisaties een is dat haar aan het hart ligt.

Paul Abell: studeerde psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Diversiteit & Inclusie is de rode draad in zijn lange loopbaan, die hij begon als onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam.  Als associé is hij nu aan Leeuwendaal verbonden. Hij adviseert organisaties over vraagstukken over diversiteit & inclusie en verzorgt trainingen en workshops op dat gebied. Zijn expertise zet hij in bij assessment centers, met name waar het kandidaten met een migranten achtergrond betreft.

Betwist Bezit - Ronde 3 & Ronde 4

Recent is er steeds meer aandacht voor ons koloniale verleden. Onder druk van de publieke opinie werden straatnamen en schoolnamen gewijzigd en verplaatste het Mauritshuis de buste van Maurits. Waarop het Mauritshuis ineens in het middelpunt van de discussie belandde. Een discussie die vooral lijkt te draaien om de vraag ‘goed of fout’ en weinig ruimte voor nuance laat. Maar collectiebeheerders weten als geen ander dat de herkomstgeschiedenis van onze collecties vaak complex is en juist wel om een genuanceerde blik vraagt. Nationaal Museum van Wereldculturen wordt als beheerder van de Nationale Volkenkundige verzameling veel geconfronteerd met deze problematiek. Voor de kennisdag stelt zij een panel samen om kennis en ervaring met u te delen. Uiteraard met veel ruimte voor vragen en discussie.

Cindy Zalm studeerde kunstgeschiedenis en Culturele Studies aan de UvA waarna zij zich specialiseerde in het beheer en behoud van collecties. Binnen de afdeling Collectie van het Amsterdam vervulde zij meerdere functies en was zij betrokken bij het opzetten van het netwerk Nederlandse Registrars Groep en de realisatie van het collectiecentrum in Amsterdam Noord. Daarna werkte zij ruim 5 jaar als directeur Benelux voor Crown Fine Art en adviseerde zij voor diverse museale projecten waaronder het Kolleksjesintrum Fryslân, een aantal andere depotprojecten en grote collectieverhuizingen. Sinds een jaar is zij verantwoordelijk voor het Collectie Management binnen NMVW en het Wereldmuseum Rotterdam.

Crash course toegankelijkheid voor mensen met een beperking - Ronde 2 & Ronde 4

Steeds meer musea nemen verantwoordelijkheid om met toegankelijkheid voor mensen met een beperking aan de slag te gaan. Maar hoe ontwikkel je een beleid? In de workshop biedt Nynke Feenstra in een crash course inzicht in de terminologie en vertelt Cathelijne Denekamp hoe zij in het Rijksmuseum met dit framework aan de slag is gegaan. Aan de hand van een interactieve groepsopdracht ontwikkel je inzicht in de betekenis van dit onderwerp voor je eigen museum.

Nynke Feenstra doet wetenschappelijk onderzoek voor STUDIO i. Daarnaast is ze als buitenpromovendus verbonden aan de Universiteit Leiden, waar ze ook werkzaam is als wetenschappelijk docent. Nynke Feenstra zet zich sinds 2013 in voor het verbeteren van de toegankelijkheid van musea. Als consultant adviseert en informeert ze mensen en organisaties over het onderwerp toegankelijkheid. Op basis van haar ervaringen in musea richt ze zich nu op de theoretische verdieping van het onderwerp

Cathelijne Denekamp is sinds augustus 2017 Coördinator Inclusiviteit bij het Rijksmuseum. Ze is verantwoordelijk voor het ontwikkelen van beleid en de uitvoering van de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. Voorheen werkte ze als eventmanager bij het Rijksmuseum en als communicatieadviseur bij het Van Gogh Museum en de Gemeente Amsterdam.

De kunst van Development - Ronde 2 & Ronde 3

Development heeft de afgelopen jaren zijn entree gemaakt in ons museumvocabulaire. Hoewel werving van groot belang blijft, komt het opbouwen van duurzame relaties steeds meer centraal te staan. De workshop ‘De kunst van Development’ start met het bespreken van de positie die Development in de inkomstenmix van het Mauritshuis en het Van Gogh Museum inneemt. Vervolgens word je meegenomen langs de leerpunten van een aantal concrete cases rondom de drie aandachtsgebieden van een fondsenwerver: corporate sponsoring, werving bij (vermogens)fondsen en werving van particuliere giften en nalatenschappen.

 

Diversiteit

Het centrale thema van de Museumkennisdag 2018 komt ook terug bij Development. Het corporate partnership met NN Group heeft bijvoorbeeld als doelstelling ‘het aantrekken van een nieuw en divers publiek voor het Mauritshuis’. Verder gaan we in op de geslaagde opzet van een Engelstalige vriendenclub in Den Haag. Het Van Gogh Museum heeft samen met Fonds 21 een meerjarig programma om jonge mensen met een migratie achtergrond bij het museum te betrekken. Na de workshop ben je bijgepraat over do’s en don’ts in Development en ben je geïnspireerd (dat is het streven!) om zelf een volgende stap te zetten met een divers Development portfolio in jouw museum.

 

Wie?

Boudewijn Koopmans en Catharina Duschka vormen de kern van het Developmentteam van het Mauritshuis. Boudewijn is gestart in het bedrijfsleven (KPN, NOB Interactive, Air Miles) en werkt nu sinds bijna zes jaar als hoofd Development in Den Haag. Catharina heeft een sales & marketing achtergrond in de hotellerie (Accor, Starwoord, Des Indes) en houdt zich sinds begin 2014 bezig met private gevers. Marijke Naber is sinds een half jaar binnen het Team development van het Van Gogh Museum verantwoordelijk voor de partnerships met de BankGiro Loterij, stichtingen en fondsen. Al sinds 1990 hield zij zich bezig met fondsenwerving bij respectievelijk het Louvre en Teylers Museum.

Digitale Toegankelijkheid, hoe open je digitale deuren naar een diverse publiek? - Ronde 2 & Ronde 4

Hoe maak je je digitale tools, touchscreens, apps en website drempelvrij voor een divers publiek? Hoe zorg je ervoor dat 3,5 miljoen Nederlanders met een handicap ook toegang krijgen tot de digitale kanalen van je museum? Hoe open je je digitale deuren naar nieuwe doelgroepen met een andere moedertaal? Tijdens deze expertmeeting krijg je toegang tot de belangrijkste inzichten op dit gebied. Je leert hoe je je website, apps en online publicaties toegankelijk maakt voor 2,5 miljoen mensen met een leesbeperking.  En lanceert STUDIO i drie innovatieve digitale  platforms die zowel online als offline nieuwe doelgroepen bereiken.

Marleen Hartjes is projectleider van STUDIO i. Sinds 2013 ontwikkelt zij als educator en projectleider inclusieve programma’s in het Van Abbemuseum voor bezoekers met een visuele of auditieve beperking, bezoekers met afasie, autisme en Downsyndroom en implementeerde zij de eerste museumrobot van Europa. Finalist van MuseumTalent 2017 en tweede prijs MuseumEducatiePrijs 2017. Het Special Guests programma stond in de finale van de CCDAwards 2017 en EindhovenCultuurprijs 2017.

Herman Tibosch is hoofd educatie van het Kröller Müller museum. Initiatiefnemer van de Digitale Scheurkalender waarmee het museum de Museum Educatie Prijs won in 2016.

Eva Westerhoff is customer journey expert, communicatie adviseur en e-accessibility expert voor o.a. ING bank en Dovenschap.

Inclusief museumbeleid, hoe definieer je het en hoe zet je het om in doelen en beleid - Ronde 3 & Ronde 4

Inclusief museumbeleid is een uitdaging waar veel musea mee aan de slag willen. Hoe kan jouw museum zich niet alleen richten op het reguliere museumpubliek, maar lukt het je ook die groepen te betrekken die nu vaak het gevoel hebben aan de kant te staan. Afgelopen jaar heeft de Sectie Kunstmusea in twee discussiedagen, volgens een open-space model, gezocht naar een praktische benadering van dit vraagstuk. Gebruikmakend van de vier ‘p’s uit de Code Culturele Diversiteit - programma, personeel, partners, publiek - hebben we uitdagingen en oplossingen in kaart gebracht. Op de kennisdag willen we op basis van deze een ervaringen een workshop aanbieden waarin de twee meest gestelde vragen centraal staan:

  1. Hoe definieer je inclusiviteit voor jouw museumorganisatie? Afhankelijk van waar je museum zich bevindt, verandert de betekenis van inclusiviteit. Staat je museum in een grote stad met veel groepen met verschillende culturele achtergronden, of juist in een krimpregio met een steeds oudere bevolking? Elke plek vraagt om een eigen benadering en een eigen nulmeting en formulering van doelen.
  2. Welk methode gebruik je om je inclusiviteitsdoelstelling te realiseren? Elk museum kent zijn eigen organisatiecultuur. Sommige musea werken top-down, andere juist bottom-up. Elke organisatie vraagt daarom om een eigen methode doelstellingen om te zetten in beleid. Welke methodes zijn er al ontwikkeld in het veld, en welke sluiten aan bij jouw museum? Deze vragen staan centraal in het tweede deel van de workshop.
Inclusiviteitsbeleid - Ronde 2 & Ronde 4
Aangescherpt beleid van VSBfonds over inclusiviteit:
"VSBfonds wil dat iedereen kan meedoen aan de samenleving en dat niemand aan de kant hoeft te staan. Als sociaal fonds vinden wij het belangrijk om financiële steun te geven aan projecten die zich richten op actief burgerschap. Daarom steunen wij projecten waarbij mensen verantwoordelijkheid nemen voor anderen en zo een mooie bijdrage leveren aan het grotere geheel.”
Taeke Kuijpers (manager donaties) licht de visie en missie van het VSB Fonds toe en deelt de ervaringen rond een recent project. Daarna kunnen de deelnemers in gesprek met Taeke onderzoeken wat dit voor hun museum of project kan betekenen. Taeke Kuijpers Per 2018 benoemd als de manager donaties bij het VSBfonds. Na een studie aan de Reinwardt Academie werkte hij in diverse culturele en museale functies bij o.a. de Rijksdienst Beeldende Kunst, het Kunstmuseum Wolfsburg en het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden. Van 2003 – 2008 leidde hij het Geldmuseum in Utrecht, van 2008 en 2009 werkte hij als Museum, Development Consultant bij HSD Design (Leicester UK) en vanaf 2010 tot begin 2018 was hij directeur van de Hortus Botanicus Amsterdam. Taeke Kuijpers persoonlijke missie laat zich omschrijven door ‘het delen van het cultureel erfgoed met zoveel mogelijk mensen, op een simpele en op publiek afgestemde manier’.
Increasing accessibility and exploring the rich diversity of the archive - Ronde 3 & Ronde 4

The digital collections of museums and archives have massively grown in recent years. Due to this growth it has become infeasible to manually explore and view the riches that they offer. To tackle this problem computer scientists, media scholars, and curators have joined forces to develop techniques and systems that increase accessibility and make it possible to explore the rich diversity of the archive. At the core of this effort is deep learning, a collection of state of the art algorithms from the field of artificial intelligence, which focuses on self-learning algorithms that are capable of analysing the content of a wide range of multimedia content. In this talk we will give a brief explanation of deep learning and why it is relevant for museums, as well as a number of examples of successful applications of deep learning in the cultural heritage domain.

Nanne van Noord
Nanne van Noord is a postdoc at the University of Amsterdam in the SEMIA project. His research is focused on the intersection of computer vision, representation learning, and cultural heritage. He obtained his PhD (16-05-2018) at Tilburg University on modelling the artist’s style as part of the NWO Science4arts project REVIGO. Title of the PhD thesis: ‘Learning visual representations of style’ (Tilburg 2018)

 

Gjorgji Strezoski
Gjorgji Strezoski obtained his Master degrees in Computer Science and Software Engineering in Skopje, Macedonia in 2016. In November 2016 he started his PhD at the University of Amsterdam as a researcher in the NICAS VISTORY project. Currently, he is developing deep multi-task multi-modal methods for artistic data analysis.

Influencer Marketing & Diversiteit - Ronde 2 & Ronde 3

Nog niet eerder met influencers gewerkt? In deze workshop leer je alles over influencer marketing op Instagram & Facebook van Marion aan ’t Goor. The Huffington Post & Het Parool noemden haar al Instagrammer to watch. Bij MKBanner vervult zij haar rol goed als Social Media Marketeer. Met haar ruim 150.000 volgers weet zij de juiste diverse doelgroepen te bereiken en strategische adviezen te geven over de inzet van Instagram & Facebook. Marion is daarnaast ook nog ‘prettysocial’! Meer weten? Meld je dan snel aan! #ditmagjenietmissen

Eind 2010 begon Marion, oftewel @MariaFranciska, met haar Instagram account dat nu uitgegroeid is tot 150.000 volgers. Marion is vaker ingezet voor oa. het Rijksmuseum en Afrika Museum. Met veel plezier maakt zij mooie content en geeft zij workshops aan marketeers in de cultuurbranche.

Kritische denkers, een 21st century skill - Ronde 2 & Ronde 4

De kritische denker wordt gekenmerkt door een open en nieuwsgierige houding - ook met betrekking tot zijn eigen opvattingen. In 2020 opent het Rijksmuseum Amsterdam een tentoonstelling gebaseerd op de Nederlandse slavernijgeschiedenis.Een gevoelig onderwerp waarmee de Nederlandse samenleving en daarmee het nationale museum van Nederland te maken krijgt. Het brengt ons veel vragen. Hoe een dergelijk gevoelig onderwerp voor te stellen? Welke woorden te gebruiken? Maar nog fundamenteler: welk perspectief te nemen? Hebben we 'de vaardigheid'. Zijn wij zelf volledige kritische denkers? En zo niet, hoe kunnen we dit aanscherpen?

Tijdens deze actieve workshop zullen we samen oefenen. Via theatrale opdrachten komen we onze blinde vlekken te weten, en zo proberen een sterkere kritische denker te worden.

Annemiek Spronk
Senior medewerker onderwijs, Rijksmuseum

Annemiek Spronk is verantwoordelijk voor alle onderwijsprogramma’s in het Rijksmuseum. Zij stuurt een team aan dat programma’s maakt voor kleuters tot studenten. Hierbij hoort ook de ontwikkeling van lesmateriaal en professionalisering van leraren. Annemiek is afgestudeerd als godsdienstfilosoof en heeft daarna 7 jaar gewerkt in het Tropenmuseum. Zij maakte een grote Lichthal tentoonstelling Het Kwaad, All about Evil. Daarna maakte zij voor Tropenmuseum Junior theatrale doe-tentoonstellingen voor kinderen tussen 6 en 13 jaar. Daarbij hoorden ook educatieve producten als boeken en games.

Birte ten Hoopen
Senior medewerker Families en Kinderen

Haar professionele carrière bevat een breed scala aan kunst- en cultuurprojecten, zowel nationaal als internationaal. De gemene delers zijn: kunst, cultuur, jeugd en educatie. Sinds 2012 werkt zij voor het Rijksmuseum en is zij verantwoordelijk voor de dynamische publieksgroep Families en Kinderen. Door haar ontwikkelde publieksactiviteiten zijn o.a. het bekroonde Jij & de Gouden Eeuw en Het Familiespel. Birte is geschoold als Theaterdocent, heeft een pre-master Culturele Antropologie en heeft onlangs het leiderschapsprogramma ‘Leiderschap in Cultuur’ (LinC4) succesvol afgerond.

Museum Jeugd Universiteit - Ronde 2 & Ronde 3

Aan welke knoppen kunnen we draaien?
Experimenten diversiteit MuseumJeugdUniversiteit

De MuseumJeugdUniversiteit wil steeds toegankelijker worden voor alle nieuwsgierige kinderen tussen de 8 en 12 jaar. We streven naar een groter bereik en meer diversiteit in de culturele en sociaal-economische achtergrond van de studenten. Daarom hebben we samen met experts en musea onderzocht aan welke knoppen van het format we kunnen draaien. Er zijn 16 experimenten geformuleerd die meer culturele diversiteit tot gevolg kunnen hebben. Verschillende musea voeren deze experimenten uit tijdens de najaarsreeks.

Musea die deelnemen aan de MuseumJeugdUniversiteit bereiken een jonge doelgroep en kunnen de lessons learned van andere deelnemende musea gebruiken om zelf stappen te zetten op het gebied van diversiteit. Tijdens de workshop nemen voorzitter Kris Callens en projectleider Bibi Heuvelink u mee in de genomen stappen en de opgedane kennis tot nu toe. Twee educatieve medewerkers van musea die experimenten uitvoeren en veel ondernemen om de diversiteit in hun musea te vergroten, vertellen hun ervaringen.

Met de MuseumJeugdUniversiteit maken jaarlijks circa zestig musea in heel Nederland wetenschap, kunst en cultuur toegankelijk voor kinderen in de basisschoolleeftijd. MuseumJeugdUniversiteit werkt naar analogie van de ‘echte’ universiteiten en biedt in twee semesters collegereeksen aan over uiteenlopende vragen over de museumcollectie. Kan een ijsbeer zonder ijs? Hoe word je een kunstvervalser? Hoe leren een baby’s een taal? De musea dragen zorg voor de organisatie van de colleges, die worden gegeven door wetenschappers, museummedewerkers en experts. In acht jaar tijd heeft de MuseumJeugdUniversiteit op deze manier 1.400 vragen beantwoord aan meer dan 23.000 kinderen.

Sprekers

Kris Callens (voorzitter MuseumJeugdUniversiteit en directeur-bestuurder Fries Museum en Keramiekmuseum Princessehof)

Bibi Heuvelink (projectleider MuseumJeugdUniversiteit)

2 educatieve medewerkers van deelnemende musea

The Museum of Equality and Difference - Ronde 3 & Ronde 4

In MOED, the Museum of Equality and Difference, ontdek je het werk van kunstenaars die de dialoog aangaan met politiek. We laten zien hoe kunstenaars invulling geven aan maatschappelijke veranderingen aan de hand van de vragen: hoe ziet gelijkheid eruit, voor wie en waarom?; hoe ziet verschil eruit, voor wie en waarom? Een duurzame en inclusieve samenleving kan alleen gerealiseerd worden als we ons daar een concrete voorstelling van kunnen maken, als we gelijkheid kunnen visualiseren, articuleren en communiceren. MOED viert daarom het werk van kunstenaars die door middel van de verbeelding nieuwe toekomstperspectieven creëeren. MOED toont kunst en andere burgerinitiatieven die ons laten zien, voelen en horen hoe processen van in- en uitsluiting werken en hoe we de strijd kunnen aangaan met ongelijkheid.

Vanuit een feministische, dekoloniale en posthumanistische visie werkt MOED samen met verschillende culturele en institutionele partners, waaronder Groninger Museum, Stedelijk Museum en Centraal Museum. Deze samenwerking leidt tot een interactieve collectie van kunstwerken op onze website, een reeks lezingen en een educatieprogramma in de aanloop naar 2019. Er worden ook een aantal fysieke tentoonstellingen ontwikkeld, die begin 2019 te zien zijn.

In de workshop zal een korte inleiding worden gegeven met betrekking tot de door veel musea gevoelde noodzaak om in te spelen op ontwikkelingen als het feminisme (denk aan de Guerilla Girls) en het decolonialisme (denk aan discussies rond het eren van koloniale helden, het gebruik van nieuwe categoriseringen en presentatietechnieken etc). Aan de hand van (internationale) en door participanten ingebrachte case studies zullen good practices worden gedeeld.

Rosemarie Buikema
MOED is een initiatief van Rosemarie Buikema, professor Kunst, Cultuur en Diversiteit aan de Universiteit Utrecht. Ze is het hoofd van het Graduate Gender Programme van de Universiteit Utrecht en de wetenschappelijk directeur van NOG, de Nederlandse Onderzoeksschool voor Genderstudies. Buikema is de auteur van Revoltes in de Cultuurkritiek (AUP 2017), waarin ze vanuit een feministisch en postkoloniaal perspectief de verwevenheid van kunst en politiek analyseert.

Working in Partnership with Communities: What, why and how? - Ronde 2 &Ronde 4

(Workshop in English)

Reflecting upon changing community engagement and participation practices within museums, this workshop will explore questions such as: Why work in partnership with communities? How, when and who with? What are some of the practicalities of partnership working? How can museums become better networked? During the workshop participants will reflect upon their own organisations and the opportunities for reciprocal and relevant relationships, taking away practical ideas to develop these.

Lorna Cruickshanks
Lorna is an experienced museum professional whose specialisms include access, representation and community participation. Now based in Amsterdam, she is a freelance consultant in the Netherlands while continuing to do some work with the Community Partnerships Team at the British Museum in London. Lorna has worked with community audiences at a number of museums in the UK, including the British Museum, Museum of London and Geffrye Museum.