Sprekers

Sprekers

Dagvoorzitter: Aldith Hunkar

Het Museumcongres en de Museumkennisdag worden dit jaar gepresenteerd door journalist Aldith Hunkar. Aldith is vooral bekend van haar jaren als presentator van NOS Journaal, Jeugdjournaal, NOS Evenementen en tal van sociaal-culturele programmas op radio en TV bij andere omroepen. Een bevlogen en bereisde dagvoorzitter, gewapend met een grondige voorbereiding, een krachtige persoonlijkheid, een brede horizon en een gezonde dosis humor en improvisatietalent.

 

 

 

Reeds bevestigde sprekers en sessies voor de Museumkennisdag:

Keynote: Joris Luyendijk – De vinkjes van Joris

Joris Luyendijk zet de schijnwerper op Zijn Soort Mensen: de elite. Welke kenmerken hebben ze en welke vooral ook niet? Waarom lijken ze de meerderheid, terwijl ze eigenlijk een minderheid zijn? Luyendijk toont de mechanismes waardoor elites zichzelf en hun privileges in stand houden. Hij laat zien hoe lastig het is om diversiteit en inclusie echt serieus te nemen. En hoe belangrijk: polarisatie en talentverlies zorgen voor maatschappelijke erosie. Durven we uit onze eigen bubbel te stappen? Zijn wij in staat om het ‘echte gesprek’ met werkelijk iedereen in de samenleving te voeren? Maak je op voor een ongemakkelijke ontmoeting met verhelderende inzichten.

Joris Luyendijk (1971) is antropoloog en journalist. Hij schreef onder andere de bestsellers en prijswinnende boeken ‘Het zijn net mensen’ en ‘Dit kan niet waar zijn’. Zijn laatste publicatie is ‘Kunnen we praten’.

 

Expertmeeting: Speeddaten met een nooit-bezoeker
P: Publiek

Wat voor elk museum interessant is, is het beter leren kennen van de mensen die niét naar je museum komen. Klankbordgroepen vormen en onderhouden kost veel tijd. Daarom doen we dat in een simpele vorm tijdens de Kennisdag. Tijdens de deelsessie Speeddate met een nooit-museumbezoeker. Wat zou je zo iemand willen vragen? Welke drempels ervaart hij of zij? Waar is hij of zij wél nieuwsgierig naar? Wat vindt diegene van jouw website of programma? Voor wie of wat zou hij/zij wel naar het museum komen? Welke vooroordelen hebben jullie misschien over elkaar? Durf je jouw nooit-bezoeker in de ogen te kijken, het hemd van het lijf te vragen en sta je open voor feedback? Misschien wordt deze nooit-bezoeker wel een museumvriend! Jij gaat in ieder geval naar huis met een lijst vol ideeën om die nooit-bezoekers te overtuigen!

 

Expertmeeting: – Het Rijksmuseum over diversiteit en inclusief beleid
P: Personeel

Steeds meer organisaties zijn bezig met diversiteit en inclusiviteit. Maar hoe zorg je ervoor dat het ook structureel onderdeel wordt van je museumbeleid? In deze sessie geeft het Rijksmuseum inzicht in de wijze waarop zij vorm geeft aan hun missie: “Het Rijksmuseum verbindt mensen, kunst en geschiedenis. Het museum wil aantrekkelijk en herkenbaar zijn voor een breed (divers) en hedendaags publiek en streeft ernaar inclusief te zijn en iedereen zich welkom te laten voelen. Wij geloven in de kracht van verscheidenheid en willen de diversiteit van de medewerkers benutten ten behoeve van de organisatie en de kwaliteit en brede variëteit van de collectie, de tentoonstellingen en de programma’s waar de bezoekers zich mee kunnen verbinden.” Hoe pak je zo’n opdracht aan? Welke vragen zijn relevant? Met welke krachtenvelden heb je te maken? Hoe maak je plannen concreet en resultaten zichtbaar, op de korte en lang termijn? Welke uitdagingen kom je tegen? En hoe zorg je ervoor dat je dit implementeert in je organisatie (klein tot groot)?

  • Annemies Broekgaarden is Hoofd Publiek & Educatie van het Rijksmuseum en sinds 2016 ook verantwoordelijk voor inclusiviteit.
  • Sherida Zorg is Manager Diversiteit en mede vanwege haar niet-museale achtergrond aangesteld om met een frisse blik van het Rijksmuseum te leiden naar een inclusiever museum waarin zowel personeel, publiek als partners zich thuis voelen en herkennen.
  • Cathelijne van den Berg – Denekamp is Manager Toegankelijkheid en werkt aan het vergroten van de toegankelijkheid van het Rijksmuseum voor mensen met een beperking.

 

Expertmeeting: Ann Blokland – Verbinden via podcasts
P: Programma

In november 2018 lanceerde het Van Gogh Museum de podcastserie Van Gogh belicht: de brieven, onlangs bekroond met de Brand Story Award. Bekende Nederlanders acteurs, schrijvers en muzikanten lezen voor uit de brieven van Vincent van Gogh en vertellen wat hen daarin raakt. De podcasts bleken een perfect medium om de brievencollectie van het museum met een breder publiek te verbinden. Educator Ann Blokland vertelt over het ontstaan van het idee en geeft samen met de makers, Radiomakers Desmet, tips voor het maken van een goede podcast. Hoe kan jouw museumcollectie via een podcast voor meer verbinding zorgen? Dit is je kans om al je vragen te stellen.

Ann Blokland is werkzaam als Senior Educator voor volwassenen bij het Van Gogh Museum. Als zodanig bedient zij een miljoenenpubliek, zowel in het museum als daarbuiten. Daarbij zoekt zij steeds naar de beste methoden en middelen.

 

Expertmeeting: Deborah Cameron – Museum Take Over
P: Programma/Publiek

Jongeren hebben de toekomst! Zeker in een maatschappij die steeds diverser wordt is het van belang om alle jongeren te betrekken bij de cultuursector. Zij zijn namelijk de makers van de toekomst. Als wij ze vanaf jonge leeftijd kunnen prikkelen en inspireren een bijdrage te leveren aan museale programma’s, openen wij niet alleen deuren voor nieuwe bezoekers, maar ook voor jongeren met een bi-culturele achtergrond. Met als doel hen te stimuleren hun verhalen – hun stukje geschiedenis – te delen.  Dit is wat Deborah Cameron bewerkstelligt met DeeDee’s Kids. Tijdens haar expertmeeting geeft zij handvatten hoe deze jonge doelgroep te bereiken, te prikkelen en te binden aan musea. Dit doet zij samen met Andy, één van de jongeren waar ze mee samenwerkt.

Met DeeDee’s Kids heeft Deborah in samenwerking met het Haags Historisch museum de Museum Take Over uitgevoerd. Deze heeft het afgelopen jaar de jury- en publieksprijs van de Haagse C (de cultuurparticipatieprijs van Den Haag) gewonnen.

 

Expertmeeting: Mounir Samuel – Van de collectie naar de straat
P: Programma/Publiek en Personeel

In deze interactieve sessie geeft Mounir Samuel zeer concrete handvatten en praktische oplossingen om vanuit de bestaande collectie exposities naar een nieuw niveau te tillen en tegelijk een veel diverser publiek te bereiken. Met de nodige humor toont hij het verschil tussen diversiteit (hebben we alle vakjes al?) en inclusie voorbij externe identiteiten zoals kleur en afkomst. Samuel hielp verschillende musea grote vertaalslagen te maken en met een slim systeem van klankbordgroepen niet alleen exposities op nieuwe manieren vorm te geven maar ook duurzame, constructieve en blijvende samenwerkingen te creëren. In deze sessie toont hij hoe handig gebruik te maken van het lokale sociaal kapitaal en zodoende zeer uiteenlopende stemmen aan een expositie te verbinden, zodat deze niet alleen tot leven komt; maar ook een vertaalslag maakt naar de wensen en behoeften van de museumbezoeker in deze tijd.

“Drie praktische tools om ieder museum in één keer inclusief en intersectioneel te maken” 

Mounir Samuel (1989) is politicoloog, auteur, journalist, performance artist en theatermaker van Egyptisch-Nederlandse afkomst die werkt op de snijvlaken van vele meervoudige identiteiten.

 

Expertmeeting: Floor Ziegler – Dwarszitten, luisteren en kwartiermaken
P: Programma/Publiek

In de sector praten we veel over de mensen die we moeilijk over de drempel van musea binnenkrijgen maar wat gebeurt er als je met hen praat, naar hen luistert en hoe kun je dat doen? Tijdens deze workshop krijgen de deelnemers een korte presentatie ter inspiratie en een aantal handvatten hoe je mensen kunt aanspreken, welke vragen je kunt stellen, luisteren zonder oordeel etc.  De deelnemers wordt gevraagd om, onderweg naar Kerkrade, een gesprekje te voeren met iemand op straat of in de trein over wat een museum voor hen betekent, of zij er wel eens komen en of zij een hobby hebben. We gaan in deze sessie met elkaar in gesprek (o.a. op de ‘Dwarszitter) over wat we hebben opgehaald en hebben ervaren in de gesprekken en hoe we dit soort gesprekken in kunnen zetten in concrete drempelverlagende acties, projecten en processen binnen de museumwereld.

Floor Ziegler legt verbindingen tussen mensen uit de leef- en systeemwereld en heeft inmiddels al meer dan 40 steden in Nederland en internationaal begeleid in de samenwerking tussen stadmakers, overheid, projectontwikkelaars en andere systemen.

 

Expertmeeting: Rob Polak – Aanvaardbare en onaanvaardbare belangenverstrengeling bij sponsorrelaties
P: Partners

Belangenverstrengeling is een hot item. Niet alleen in de museumwereld. Kamerleden, voetbalscheidsrechters en, ja, ook musea worden ermee geconfronteerd. ‘Belangenverstrengeling’ heeft meestal een negatieve connotatie. In de massamedia komt het begrip vaak voor in combinatie met ‘opspraak’. Maar is dat terecht? Misschien bestaan er ook aanvaardbare vormen van belangenverstrengeling, of zelfs wenselijke vormen. In deze expertmeeting verkennen we de relatie tussen musea en sponsoren vanuit de optiek van belangenverstrengeling. We staan stil bij concrete casussen om het onderscheid tussen aanvaardbare en onaanvaardbare belangenverstrengeling helder te krijgen en om over oplossingen te spreken als sprake is van onaanvaardbare belangenverstrengeling.

Rob Polak is voorzitter van de Ethische Codecommissie voor Musea, juridisch consultant en raadsheer-plaatsvervanger bij het gerechtshof in Den Haag.

 

Expertmeeting: Guinevere Ras – Meerstemmigheid in musea
P: Programma/Publiek

Meerstemmigheid is een cruciaal onderdeel in het relevant maken van museale collecties. Door te luisteren en open te staan voor nieuwe verhalen bied je mogelijkheden voor bezoekers om hun eigen persoonlijke verhalen te verbinden aan een collectiestuk. De collectie en het museum krijgen hiermee relevantie en bestaansrecht. Met deze workshop leer je door middel van theorie, praktijkvoorbeelden, interactie en do’s and don’ts hoe meerstemmigheid geïmplementeerd kan worden.

Guinevere Ras kent het belang van meerstemmigheid. Als geboren Curaçaose met roots in de Dominicaanse Republiek, Aruba en Portugal is haar blik op de wereld en diens geschiedenis nooit eenduidig geweest. Middels haar werk, zet ze zich in voor een museumveld dat meer stemmen erkent en serieus neemt.

 

Expertmeeting: Vrijwilligers versus erfgoedprofessionals
P: Personeel

Vrijwilligers zijn alomtegenwoordig in musea en het is geen kleine groep: in onze sector zijn zo’n 28.000 vrijwilligers werkzaam in verschillende functies. Op één plek in het museum zien we grote verschillen in de inzet van vrijwilligers tussen (middel)grote en kleine musea: collectiebeheer. Waar de kleine musea vaak noodgedwongen veelvuldig dankbaar gebruik maken van enthousiaste vrijwilligers, ervaren hun grote collega-instellingen een drempel. Want kunnen die mensen dat wel? Gaat er dan niet meer stuk of mis? De inzet is natuurlijk wel aantrekkelijk, maar hoe doe je dat dan? In deze expertmeeting delen collega’s van het Limburgs Museum hun best practices vanuit het perspectief van de professional en de vrijwilliger zelf. Er is volop ruimte om met dit panel in gesprek te gaan om inspiratie op te doen voor je eigen praktijk. Heb je zelf tips, dan kun je die hier uiteraard delen. Gespreksleider is Wim Hoeben, die zelf nog twijfelt over deze kwestie: wel of geen vrijwilligers inzetten bij collectiebeheer?

 

Expertmeeting: Froukje Budding – Kunst voor iedereen?
P: Publiek

Met een verrassende collectie en een bijzondere aanpak prikkelt het LAMhet Lisser Art Museum – zijn bezoekers anders naar kunst te kijken. Verwacht geen tekstbordjes. Wel een digitale tour op je eigen telefoon en pro-actieve medewerkers op zaal. En blijf niet te lang, zo adviseert het museum. Kijken, ontdekken, plezier beleven en verwonderen staat centraal. Tijdens de expertmeeting duik je samen met Froukje in de ideeën, uitdagingen en ambities van het gloednieuwe museum.

Froukje Budding is hoofd Communicatie, Pers en Marketing bij het LAM, een nieuw particulier kunstmuseum voor alle leeftijden. Voorheen werkte Froukje voor Teylers Museum in Haarlem.

 

 

Expertmeeting: Gundy van Dijk en Ernst van Keulen – Prikkelarme rondleiding
P: Programma/Publiek

Een dagje naar een museum is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Een museumbezoek kan vaak overprikkelend of vermoeiend zijn. Daarom organiseert Het Scheepvaartmuseum een aantal keer per jaar een autismevriendelijk familiebezoek. Op deze dag krijgen kinderen met autisme en hun familie de kans om op een prikkelarme manier Het Scheepvaartmuseum te bezoeken. Gundy van Dijk (hoofd) en Ernst van Keulen (educator) van de afdeling Educatie en Publieksactiviteiten belichten in deze workshop waarom Het Scheepvaartmuseum deze dagen aanbiedt en hoe zij dit organiseren. Wanneer ben je als museum eigenlijk prikkelarm? Betrek je de doelgroep in de ontwikkeling en organisatie ervan? Hoe worden deze dagen ervaren?

Na deze workshop ga je naar huis met bruikbare tips om zelf de eerste stappen te zetten voor een prikkelarm museum.

 

Expertmeeting: Susan Schreibman en Shiro Inoue – Design Thinking en digital storytelling (Engelstalig)
P: Partners en Publiek 

Ben je verantwoordelijk voor collectie, voor tentoonstellingen of wil je digital storytelling meer integreren in je werk? Dan is deze workshop voor jou! Maak kennis met een reeks digitale vaardigheden en methoden die toegepast kunnen worden binnen de creatieve en erfgoedsector. Tijdens de workshop staan design thinking, digital storytelling, 3D en de inzet van virtual reality in de erfgoeddiscipline centraal. Tijdens de sessie wordt gebruik gemaakt van een zogenaamd “open acces learning and teaching platform” (#dariah Teach). Dit platform wordt binnen het EU-project IGNITE ontwikkeld door o.a. de Universiteit Maastricht en het Cube design museum. De deelnemers aan deze workshop worden uitgenodigd om in het komend jaar door middel van een tweetal bijeenkomsten (online, face-to-face en d.m.v. blended learning) mee te werken aan de verdere uitbouw van de digitale omgeving waarbij de toepassing in de erfgoed- en kunstsector centraal staat.

  • Prof. Susan Schreibman is hoogleraar digitale kunst en cultuur aan de Universiteit Maastricht.
  • Dr. Shiro Inoue is een Post-doc onderzoeker aan de Universiteit van Maastricht en werkt aan het IGNITE-project. Hij is betrokken geweest bij een aantal ontwerponderzoeksactiviteiten en professionele ontwerppraktijken in verschillende landen (Japan, VK, Nederland en Denemarken).

 

Expertmeeting: Wilbert Helmus – Online erfgoed is verbonden erfgoed
P: Partners

Hoe kunnen musea en andere erfgoedinstellingen de bruikbaar- en zichtbaarheid van collecties vergroten door online digitale collecties met elkaar te verbinden en hoe kunnen zij de betrokkenheid van mensen met digitaal erfgoed effectief vergroten? Tijdens de workshop wordt eerst een algemeen beeld geschetst van de huidige stand van zaken omtrent het Nederlands digitaal erfgoed en de toekomstige digitale ontwikkelingen. Daarna focust Wilbert Helmus, netwerkmanager van het Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE), op een actueel initiatief om Limburgs erfgoed met elkaar te verbinden en op aansprekende manieren digitaal te presenteren. Welke aanpak is hiervoor gekozen, hoe draagt dit bij aan een intensere verbinding van Limburgers met hun geschiedenis? En hoe verloopt de samenwerking met musea, provincie en andere stakeholders?

 

Expertmeeting: Veronique Jansen, Gertjan Straalman en Arjan van Genderen – Livestreamen, hoe dan?
P: Programma/Publiek

Livestreamen is de manier om snel in contact te komen met je fanbase, live te communiceren over je tentoonstelling, je collectie of een event in je museum. Maar hoe pak je dat aan? Als museum voor mediakunst, heeft Museum Hilversum zich verdiept in deze nieuwe manier om live en interactief de tentoonstellingen te promoten en uit te diepen. Ze heeft speciaal voor medewerkers van musea een training ontwikkeld en laat zien dat je met o.a. Facebook, Youtube, Periscope en andere Social Media eenvoudig en succesvol zelf een professionele uitzending kunt maken. Met real-time interactie kun je je publiek betrekken bij de uitzending, vergroot je je bereik en uiteindelijk ook je netwerk! Je krijgt concrete handvatten en tips om meteen aan de slag te gaan.

Veronique Jansen, werkzaam als media adviseur bij Museum Hilversum, ontwikkelde samen met programmamakers Gertjan Straalman en Arjan van Genderen een training speciaal voor museumprofessionals.

 

Deelsessie: Rondleiding door de tentoonstelling NATURE

Of neem in ronde 1 of ronde 3 een kijkje bij de omvangrijke expositie NATURE in Cube design museum (Museumplein). De tentoonstelling is een samenwerking met ’s werelds grootste designmuseum, Cooper Hewitt, Smithsonian Design Museum, in New York. De meer dan 60 baanbrekende, actuele designprojecten in de expositie tonen oplossingen van ontwerpers om de natuur te herstellen en op een andere manier om te gaan met de natuur. Mens en natuur springen als winning team op de bres voor onze aarde! De expositie toont werk van internationale topdesigners, als Neri Oxman, Oron Catts en Mathieu Lehanneur, en gelauwerde Nederlandse designers als Klarenbeek & Dros, Atelier NL, Nienke Hoogvliet, Kirstie van Noort, Aliki van der Kruijs en Teresa van Dongen.

 

En meer….
Verder volgen nog sessies over de erfgoedwerker van de 21e eeuw en verbinden via bruggen bouwen. Houd deze pagina in de gaten voor meer updates.

 

 

Interesse in de sprekers op het Museumcongres? Bekijk hier het overzicht.